Κάρτες επικοινωνίας έκτακτης ανάγκης: πώς λέει τον πόνο του ένα παιδί που δεν μιλάει;
Σύντομη απάντηση
Οι κάρτες επικοινωνίας έκτακτης ανάγκης είναι βασικές κάρτες που βοηθούν ένα παιδί χωρίς λόγο ή ένα παιδί που δυσκολεύεται να μιλήσει σε στιγμές έντασης να δείξει αμέσως τον πόνο του, τον φόβο του, την ανάγκη για τουαλέτα και το αίτημα για βοήθεια. Ένα τυπικό σετ περιλαμβάνει κάρτες για το ναι, το όχι, τη βοήθεια, το νερό, την τουαλέτα, είμαι άρρωστος/άρρωστη, πόνος, με πονάει, φοβάμαι και σταμάτα. Αυτές οι κάρτες διδάσκονται σε ήρεμες στιγμές και βρίσκονται πάντα σε σημείο που το παιδί μπορεί να φτάσει εύκολα.
Σημείωση: Όταν οι ανάγκες ενός παιδιού με δυσκολίες στην επικοινωνία γίνονται γρήγορα κατανοητές και καλύπτονται, μπορεί να μειωθούν οι εκρήξεις θυμού και οι δυσκολίες στη συναισθηματική ρύθμιση.
Γιατί χρειάζεται ξεχωριστό σετ έκτακτης ανάγκης;
Ακόμη και παιδιά που μπορούν να μιλήσουν ενδέχεται να μην τα καταφέρουν σε συνθήκες πόνου, φόβου ή έντονης αισθητηριακής υπερφόρτωσης. Για ένα παιδί με ήδη περιορισμένο λόγο, η κατάσταση είναι ακόμη πιο δύσκολη: ένα παιδί που πονάει αλλά δεν μπορεί να το πει κλαίει, μπορεί να κάνει αυτοτραυματισμό ή να κλειστεί εντελώς στον εαυτό του. Οι γύρω του μπορεί να εκλάβουν αυτή τη συμπεριφορά ως «ιδιοτροπία» ή «γκρίνια». Οι κάρτες έκτακτης ανάγκης επιτρέπουν να μεταδοθούν τα πιο κρίσιμα μηνύματα χωρίς κανέναν περιορισμό.
Ποιες κάρτες πρέπει να έχει το σετ έκτακτης ανάγκης;
| Κάρτα | Πότε χρησιμοποιείται; |
|---|---|
| Ναι / Όχι | Η πιο βασική απάντηση σε κάθε ερώτηση |
| Βοήθεια | Όταν δεν μπορεί να κάνει κάτι, χαθεί ή φοβηθεί |
| Νερό | Όταν διψάει |
| Τουαλέτα, Θέλω τσίσα, Θέλω κακά | Όταν έχει ανάγκη για τουαλέτα |
| Είμαι άρρωστος / άρρωστη | Όταν νιώθει άσχημα |
| Πόνος, Με πονάει | Όταν πονάει κάπου ή έχει τραυματιστεί |
| Φοβάμαι | Όταν φοβάται ή νιώθει ανασφάλεια |
| Σταμάτα, Αρκετά, Μη φεύγεις | Όταν θέλει να σταματήσει κάτι ή να μείνει κάποιος δίπλα του |
Αν θέλετε να πάτε ένα βήμα παραπέρα, προσθέστε δίπλα στην κάρτα «με πονάει» ένα απλό διάγραμμα σώματος: κεφάλι, αυτί, δόντι, κοιλιά, χέρι, πόδι. Έτσι το παιδί μπορεί να δείξει το σημείο που πονάει.
Πώς διδάσκονται οι κάρτες επικοινωνίας έκτακτης ανάγκης;
- Διδάξτε τις σε ήρεμες στιγμές. Η ώρα της κρίσης δεν είναι κατάλληλη για μάθηση. Παρουσιάστε τις κάρτες μέσα στο παιχνίδι, με πραγματικές αλλά μικρές ανάγκες.
- Αξιοποιήστε τις πραγματικές ευκαιρίες. Όταν το παιδί διψάει, δώστε το μοντέλο με την κάρτα «νερό»· όταν πηγαίνετε στην τουαλέτα, αγγίξτε την κάρτα «τουαλέτα».
- Παίξτε ρόλους. Το κούκλακι «πονάει στην κοιλιά»· εσείς αγγίζετε την κάρτα «με πονάει» και παρηγορείτε το κούκλακι.
- Ανταποκριθείτε άμεσα σε κάθε χρήση. Η κάρτα «βοήθεια» πρέπει να φέρνει βοήθεια κάθε φορά. Το παιδί χρειάζεται να εμπιστευτεί ότι η κάρτα λειτουργεί.
- Κρατήστε τις άμεσα προσβάσιμες. Οι κάρτες δεν πρέπει να είναι κρυμμένες μέσα σε τσάντα, αλλά εύκολα προσβάσιμες στο παιδί.
Στο νοσοκομείο, στο σχολείο και στις μετακινήσεις
- Νοσοκομείο και οδοντίατρος: ενημερώστε από την αρχή τους επαγγελματίες υγείας ότι το παιδί σας επικοινωνεί με κάρτες. Δείξτε τις κάρτες «με πονάει» και «σταμάτα» πριν από κάθε εξέταση ή παρέμβαση.
- Σχολείο: δώστε στον εκπαιδευτικό ένα αντίγραφο των ίδιων καρτών ή βεβαιωθείτε ότι χρησιμοποιεί την ίδια εφαρμογή.
- Μετακινήσεις: έχετε πάντα μαζί σας ένα εκτυπωμένο αντίγραφο των πιο σημαντικών καρτών σε περίπτωση που τελειώσει η μπαταρία του κινητού.
Κάρτες έκτακτης ανάγκης στο Talk with Ewa
Στο Talk with Ewa οι κάρτες Ναι, Όχι, Βοήθεια, Νερό, Τουαλέτα, Θέλω τσίσα, Θέλω κακά, Είμαι άρρωστος/άρρωστη, Πόνος, Με πονάει, Φοβάμαι, Σταμάτα, Αρκετά και Μη φεύγεις επισημαίνονται με πράσινη καρδιά, είναι πάντα δωρεάν και μιλούν ακόμη κι αν το υπόλοιπο των coins είναι μηδέν. Η δυνατότητα ενός παιδιού να εκφράσει τον πόνο, τον φόβο ή την ανάγκη του για τουαλέτα δεν πρέπει να εξαρτάται από καμία προϋπόθεση. Σημειώστε ότι εντός της εφαρμογής Talk with Ewa οι κάρτες και η φωνή διατίθενται προς το παρόν μόνο στα τουρκικά και στα αγγλικά, επομένως για καθημερινή χρήση στη γλώσσα του παιδιού σας μπορείτε να συνδυάζετε τα εκτυπωμένα υλικά ή μια φωνή στη γλώσσα του παιδιού σας.
Σημαντική σημείωση
Οι κάρτες επικοινωνίας και οι εφαρμογές δεν αντικαθιστούν την επείγουσα ιατρική φροντίδα. Αν το παιδί σας παρουσιάσει ξαφνικά συμπτώματα ασθένειας ή τραυματισμού, καλέστε αμέσως τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης (στην Ελλάδα το 166 ή το 112, στην Κύπρο το 112).
Συχνές ερωτήσεις
Πώς δείχνει τον πόνο του ένα παιδί που δεν μιλάει;
Κάρτες όπως «πόνος», «με πονάει» και «είμαι άρρωστος/άρρωστη», μαζί με ένα απλό διάγραμμα σώματος, βοηθούν το παιδί να δείξει τον πόνο και το σημείο του. Οι κάρτες πρέπει να διδάσκονται σε ήρεμες στιγμές και να είναι πάντα προσβάσιμες. Αλλαγές στη συμπεριφορά μπορεί επίσης να αποτελούν ένδειξη πόνου· αν έχετε αμφιβολία, απευθυνθείτε σε επαγγελματία υγείας.
Πού πρέπει να τοποθετούνται οι κάρτες επικοινωνίας έκτακτης ανάγκης;
Σε σημεία που το παιδί μπορεί να φτάσει ανά πάσα στιγμή: στο ψυγείο, στην εξωτερική τσέπη της σχολικής τσάντας, στο αναπηρικό αμαξίδιο ή στην αρχική οθόνη του κινητού και του tablet. Ένα εφεδρικό εκτυπωμένο αντίγραφο είναι πάντα χρήσιμο.
Σε ποια ηλικία διδάσκονται οι κάρτες έκτακτης ανάγκης;
Δεν υπάρχει όριο ηλικίας. Από τη στιγμή που το παιδί αρχίζει να επικοινωνεί με εικόνες, μπορούν να εισαχθούν οι πιο βασικές κάρτες έκτακτης ανάγκης (βοήθεια, νερό, τουαλέτα, με πονάει).
Πώς να χρησιμοποιήσω τις κάρτες έκτακτης ανάγκης όταν το παιδί μου έχει κρίση θυμού;
Κατά τη διάρκεια μιας έντονης κρίσης, το παιδί μπορεί να μην καταφέρει να χρησιμοποιήσει κάρτες. Χρησιμοποιήστε τις κάρτες όταν το παιδί είναι ήρεμο ή πριν ξεκινήσει η κρίση, μόλις αντιληφθείτε την ανάγκη. Στη διάρκεια της κρίσης προέχει η ασφάλεια και η βοήθεια για να ηρεμήσει.
Πρέπει να έχουμε τις κάρτες επικοινωνίας έκτακτης ανάγκης μαζί μας και έξω από το σπίτι;
Ναι. Τα παιδιά μπορεί να βιώνουν μεγαλύτερο αισθητηριακό και επικοινωνιακό άγχος σε άγνωστα περιβάλλοντα. Ένα ψηφιακό αντίγραφο στο κινητό ή ένα εκτυπωμένο αντίγραφο τσέπης με τις πιο συχνές κάρτες έκτακτης ανάγκης πρέπει να είναι πάντα μαζί σας.
Πηγές
- Πόρος ASHA για οικογένειες: Εναλλακτική και Επαυξητική Επικοινωνία (ΕΕΕ / AAC)
- Romski και Sevcik (2005). Augmentative communication and early intervention: Myths and realities. Infants & Young Children, 18(3), 174-185
Το κείμενο αυτό έχει ενημερωτικό χαρακτήρα· δεν θέτει διάγνωση και δεν υποκαθιστά την αξιολόγηση από εξειδικευμένο επαγγελματία.