Apps voor kinderen met autisme: hoe kies je een goede OC-app?
Kort antwoord
Een goede app voor ondersteunende communicatie (OC) voor kinderen met autisme spreekt met een natuurlijke stem in de taal van je kind, laat je kaarten toevoegen met eigen foto's van het kind, houdt kernwoorden op elk scherm op dezelfde plek, ondersteunt het maken van zinnen, werkt zonder internet, toont geen reclame op het communicatiescherm en beschermt de gegevens van het kind. Ook is het belangrijk dat kaarten voor dringende behoeften (drinken, wc, pijn) gratis en altijd beschikbaar zijn.
Goed om te weten: Effectieve OC-apps gebruiken vaak een kernwoordenbenadering: de meest gebruikte woorden blijven op elk scherm op een vaste plek staan en ondersteunen het motorisch geheugen van het kind.
Soorten apps bij autisme
Bij het begrip "autisme-app" denken mensen aan heel verschillende dingen. Het helpt om eerst helder te krijgen wat je nodig hebt voordat je kiest:
- Apps voor ondersteunende communicatie (OC): helpen het kind om te communiceren door op plaatjes te tikken. Vaak de eerste keuze voor kinderen die weinig of niet spreken.
- Visuele dagritme- en routine-apps: laten het verloop van de dag met plaatjes zien en maken overgangen makkelijker.
- Educatieve spelapps: gericht op vaardigheden zoals matchen, kleuren en cijfers.
- Apps voor emoties en sociale vaardigheden: gezichtsuitdrukkingen en sociale verhalen.
Dit artikel richt zich op communicatie-apps die de belangrijkste behoefte opvangen: dat een kind kan zeggen "ik wil drinken", "ik moet naar de wc" of "ik heb pijn".
Checklist van 10 punten voor het kiezen van een OC-app
- Natuurlijke stem in de taal van je kind: een robotstem of verkeerde klemtoon leidt het kind af en maakt het voor anderen lastiger om te verstaan.
- Kaarten met je eigen foto's: de eigen beker, het eigen speelgoed of de eigen leerkracht van het kind. Persoonlijke kaarten moeten gratis en eenvoudig toe te voegen zijn.
- Vaste kernwoorden: woorden als ja, nee, wil, wil niet, meer, klaar en hulp moeten op elk scherm op dezelfde plek staan. Een kind herkent een kaart ook aan de vaste plek.
- Zinnen bouwen: kaarten achter elkaar zetten en met één tik laten uitspreken ondersteunt de stap naar twee- en driewoordzinnen.
- Werken zonder internet: in het park, in de auto of in het ziekenhuis is er niet altijd verbinding. Kaarten en stemmen moeten op het apparaat staan.
- Reclamevrij communicatiescherm: reclame die opent terwijl een kind probeert te praten verstoort de communicatie en brengt ook veiligheidsrisico's mee.
- Kinderslot voor ouders: aankopen, instellingen en externe links moeten achter een ouderlijke controle zitten.
- Privacy: de app mag niet onnodig om naam, telefoonnummer of locatie vragen en foto's van het kind moeten op het apparaat blijven.
- Makkelijk aan te passen: een leerkracht of logopedist moet kaarten kunnen verbergen, sorteren en categorieën kunnen toevoegen.
- Eerlijke prijs: kaarten voor dringende behoeften mogen niet afhankelijk zijn van een betaalstap.
Hoe sluit Talk with Ewa aan bij deze lijst?
We hebben Talk with Ewa ontworpen met deze punten als uitgangspunt, en het is goed om te weten dat de kaarten en stem in de Talk with Ewa-app momenteel alleen in het Turks en Engels beschikbaar zijn:
- Spraak met een natuurlijke, warme vrouwenstem; kaarttaal momenteel alleen in het Turks en Engels (Talk with Ewa spreekt op dit moment Turks en Engels).
- Kaarten toevoegen met je eigen foto's is gratis; foto's blijven alleen op je eigen apparaat.
- Vaste basisknoppen op elk scherm en zinnen laten uitspreken met "ZEGGEN" (gratis).
- Kaarten en stemmen worden met de app meegeleverd; voor dagelijks gebruik is geen internet nodig.
- Geen reclame op het communicatiebord; aankopen en externe links zitten achter ouderlijke verificatie.
- Kaarten voor Ja, Nee, Help, Water, Toilet, Moet plassen, Moet poepen, Ben ziek, Pijn, Doet pijn, Ben bang, Stop, Genoeg en Ga niet weg zijn altijd gratis en spreken ook als het muntensaldo nul is.
- Bewerkingsmodus: slepen en neerzetten om te ordenen, verbergen, eigen categorieën en meerdere borden.
Downloaden is gratis en bij de eerste installatie krijg je 100 welkomstmunten; elke tik op een kaart gebruikt 1 munt. Als je wilt, kun je onbeperkt gebruiken met een maandabonnement of een eenmalige levenslange aankoop.
Waar let je op bij het uitproberen van de app?
Een app beoordelen in een paar minuten is lastig. Probeer hem minstens één tot twee weken in dagelijkse routines en rond dingen waar je kind het meest naar vraagt. Geef zelf het goede voorbeeld door zelf ook op kaarten te tikken tijdens het praten. Kijk naar de interesse en het gebruik van je kind: de beste app is de app die je kind echt gebruikt. Bespreek je keuze ook met de logopedist van je kind.
Veelgestelde vragen
Wat is de beste app voor kinderen met autisme?
Er is niet één vast antwoord; de beste app is degene die past bij jouw kind en die je kind daadwerkelijk gebruikt. Voor kinderen die weinig spreken is een reclamevrije OC-app die offline werkt, eigen kaarten ondersteunt en een stem in de taal van je kind biedt een fijne start.
Zijn autisme-apps gratis?
Sommige zijn helemaal gratis, andere zijn betaald of deels betaald. Talk with Ewa is gratis te downloaden; noodkaarten, zinnen laten uitspreken en eigen kaarten toevoegen zijn altijd gratis.
Vervangt een app therapie?
Nee. Communicatie-apps zijn een hulpmiddel; ze vervangen geen logopedie of speciaal onderwijs. Ze werken het best in combinatie met begeleiding van een professional.
Is een tablet of een telefoon geschikter?
Een tablet is vaak prettiger omdat kaarten op een groter scherm groter worden weergegeven. Een telefoon is juist handig onderweg omdat je die altijd bij je hebt. Als de app op beide werkt, kun je ze naast elkaar gebruiken.
Waarom is taalondersteuning in de moedertaal van het kind belangrijk bij een OC-app?
Elke taal heeft zijn eigen klanken, zinsbouw en verbuigingen; apps die slecht vertaald zijn kunnen onnatuurlijk klinken of grammaticaal tekortschieten. Een app met een stem en structuur die passen bij de taal van het kind maakt het makkelijker om woorden goed te horen en te leren.
Kan het aantal woorden in de app na verloop van tijd worden uitgebreid?
Een goede OC-app moet ruimte bieden om nieuwe categorieën en woorden toe te voegen naarmate de taalvaardigheid van het kind groeit. In Talk with Ewa kun je met eigen foto's nieuwe kaarten en eigen categorieën toevoegen.
Bronnen
- ASHA-informatie voor gezinnen: Augmentative and Alternative Communication (AAC)
- Wereldgezondheidsorganisatie: Factsheet over autismespectrumstoornissen
- Millar, Light en Schlosser (2006). Effect van OC-interventie op spraakproductie bij personen met een ontwikkelingsstoornis. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 49(2), 248-264
Dit artikel is informatief bedoeld; het stelt geen diagnose en vervangt de beoordeling door een gekwalificeerde professional niet.